ارزیابی تحققپذیری کاربری اراضی در منطقه ۷ کرج و میزان نیاز به کاربریها ... |
![]() |
انعکاس باندی یا بازتابندگی Reflectivity
مقدار نوری که سنجنده از اشیاء سطح زمین آشکار میسازد را رادیانس گویند. در اثر پراکنش جوی مقدار رادیانس کاهش مییابد. رادیانس به روشنایی (شدت و جهت) و موقعیت هدف و مسیر نور در جو بستگی دارد. هنگامی که اثرات جوی و روشنایی خورشید از دادههای دور سنجی رقومی تصحیح میشوند حاصل آن بازتابندگی است. بازتابندگی خود به دو نوع کلی تقسیم میشود.
۱- بازتابندگی ظاهری، که در آن اثرات سایه و جهت بر میزان بازتابندگی در نظر گرفته نمیشود.
۲- بازتابندگی واقعی که کلیه اثرات جوی . محیطی در نظر گرفته میشوند.
جهت محاسبه میزان بازتابندگی بر اساس مدل سبال از معادله (شماره ۴-۷) استفاده میگردد.
معادله شماره ۴-۷
:Pλ میزان بازتابندگی
Lλ: تابش طبیعی مؤثر بر دیافراگم حسگر ماهواره
:ESUNλ میانگین تابش ورودی خورشید در بالای اتمسفر برای هر باند است.
Cosθ: زاویه ارتفاع خورشید
Dr: معکوس مربع فاصله نسبی زمین تا خورشید معادله شماره ۴-۸
:DOY روز از سال
همچنین جهت محاسبه میزان بازتابندگی در تصاویر ماهواره لندست ۸ بر اساس سایت ماهواره لندست از روابط زیر استفاده میگردد. معادله شماره ۴-۹
که در آن:
: بازتابش طیفی، بدون در نظر گرفتن زاویه تابش خورشیدی
:Mρ ثابت افزایشدهنده تغییرات باندی
Aρ : ثابت اضافه کننده تغییرات باندی
:Qcal باند حرارتی
جهت تأثیر میزان تأثیرزاویه خورشیدی از رابطه بیانشده در زیر استفاده میگردد. معادله شماره ۴-۱۰
که در آن :
:Ρλ بازتابش طیفی
:θSE زاویه ارتفاع خورشید
:θSZ زاویه محلی خورشیدی که از رابطه روبه رو به دست میآید.
………………………………………………………………………………………………………………………… θSE= 90º -θSZ
توان تشعشعی یا گسیلمندی (ε)
گسیلمندی سطحی به صورت نسبت انرژی گرمایی تابیدهشده به وسیله سطح به انرژی گرمایی تابیده شده به وسیله جسم سیاه در همان دما تعریف میشود. (رالف واتر[۶۶] ۲۰۰۲)
جهت برآورد میزان گسیلمندی سطحی از روابط تجربی زیر استفاده شد.
موقعی که[۶۷]NDVI > 0داشته باشیم.
برای آب (< 0.47α) و برف (>= 0.47 α) که دارای مواد دارای NDVI < 0میباشند رابطه زیر را داریم.
NB= 0.99 ε ۰= ۰٫۹۸۵ ,ε
شاخص تفاضل نرمال شده گیاهی (NDVI)
NDVI شاخصی است که به میزان و وضعیت پوشش گیاهی حساسیت دارد و از رابطه زیر بدست میآید. که در آن R3 و R4به ترتیب بازتابندگی در باندهای ۳و۴ ماهواره لندست میباشند.
معادله شماره ۴-۱۱
محاسبات تشعشعی
تابش رسیده به زمین[۶۸]منبع اولیه و اصلی بسیاری از فرایندهای فیزیکی و بیولوژیکی در سطح زمین است. در سطح زمین توپوگرافی مهمترین عاملی است که توزیع فضایی تابش رسیده به زمین را تعیین میکند. تنوع در ارتفاع، شیب، جهت شیب و سایهاندازی ارتفاعات عواملی هستند که توزیع فضایی تابش رسیده به زمین را کنترل میکنند. تابش رسیده به زمین در طول روز و در طی سال متغیر است و باعث ایجاد و کنترل میکروکلیماها، دمای هوا و خاک، تبخیر- تعرق، ذوب برف و نور کافی برای فتوسنتز گیاهان میشود.
ابزار تحلیل تابش خورشیدی[۶۹] که جزو ابزارهای تحلیل فضایی[۷۰]GISاست، میتواند تأثیر خورشید بر روی مناطق مختلف کره زمین را در مدت زمان معین محاسبه کرده و آن را نمایش داده و تحلیل نماید. به کمک این ابزار میتوان تأثیرات اتمسفری، طولجغرافیائی و ارتفاع محل، شیب و جهت شیب، تغییرات روزانه و فصلی زاویه خورشید و تأثیر سایهاندازی ارتفاعات در میزان تابش رسیده به زمین را محاسبه نمود. در نتیجه میتوان با بهره گرفتن از آن میتوان بسیاری از مدلهائی را که برای محاسبه به آن نیازمند هستند به راحتی اجرا نمود. به گونهای که در شکل شماره (۴-۱) مشاهده میکنید میزان سطح قرارگرفته در زیر تابش رسیده از خورشید تحت تأثیر مستقیم زاویه تابش خورشیدی قرار دارد. به گونهای که با یک زاویه تابش ۳۰ درجهای سطح تحت شعاع تشعشعات دو برابر عرض تشعشعات وارده میگردد.
لذا جهت برآورد میزان تشعشعات وارده در نظر گرفتن زاویه تابش، عرض جغرافیایی، زمان تابش خورشیدی، جهت تابش، وجود سایههای که بر اثر عوارض ایجاد شدهاند، ابری بودن و کیفیت هوا همواره از شاخصهای مهمی میباشند که میبایست در نظر گرفته شوند.
شکل شماره ۴-۱- سطح قرار گرفته در زیر تابش رسیده از خورشید
منبع:؟
فصل پنج:
ارزیابی تحقق پذیری کاربری اراضی شهریدر منطقه ۷ کرج
مقدمه
از اصول مهم جامعه امروزاستقرارمناسب و بهینه کاربریهای مختلف در سطح شهر است، به گونهای که امکان بهرهمندی برای تمام گروههای جمعیتی به صورت یکسان وجود داشته باشد. از آنجایی که تصمیمگیری در مورد نحوه استفاده از اراضی به دلیل اثرات بسیار درازمدت آن به راحتی قابل تجدیدنظر و یا تغییر نبوده و هر چه بر روی زمین احداث گردد برای مدت طولانی پا برجا خواهد بود. در صورتی که کاربریها از لحاظ کیفی و کمی به صورت صحیح پیشبینی و اعمال نگردند. در آینده ضمن اینکه از تمام ظرفیت امکانات استفاده نخواهد شد و هزینههایی را به دوش جامعه و دولت خواهد گذاشت امکان تشدید اختلافات اجتماعی و اقتصادی را در پی خواهد داشت. در این فصل کاربریهای مختلف را از لحاظ کمی و کیفی مورد بررسی قرار خواهیم داد. در ابتدا نقشه مدل ارتفاع رقومی (DEM) منطقه ۷ کرج را با موقعیت قرارگیری کاربریهای مختلف موجود در منطقه مورد بررسی قرار خواهد گرفت تا میزان قرارگیریکاربریها در محدودههای ارتفاعی و شیب مختلف مشخص گردد. سپس به تفصیل به کاربری اراضی منطقه و مطابقت آن با سرانههای استاندارد شهرسازی به پرداخته میشود. همچنین با انجام مراحل پیشپردازش بر روی تصاویر ماهوارهای و محاسبه شاخص NDVI پرداخته میشود و سپس بر اساس باند حرارتی هر تصویر میزان دمای سطح زمین مورد محاسبه قرارگرفته و در همین راستا میزان تشعشعات وارده خورشیدی به این منطقه توسط تحلیلهای Solar مورد محاسبه قرار گرفته و ارتباط شرایط دمای سطح زمین و تشعشعات وارده با نوع کاربریهای مختلف مشخص میگردد. در نهایت بر اساس ماتریسهای همبستگی و سازگاری تحلیلهای میزان سازگاری و مطلوبیت کاربریهای شهری منطقه ۷ بررسی میشود و توسط روش AHPبه اولویتبندی کاربریها پرداخته میشود.
توپوگرافی
جهت شناسایی شرایط توپوگرافی در سطح شهر کرج و منطقه ۷ از نقشه رقومی ارتفاعی[۷۱]شاتل Srtm[72] متعلق به ناسا[۷۳] با میزان رزولوشن ۳۰ متری استفاده شد. همانطور که در شکل )شماره۵-۱( نشان داده شده است میزان تغییرات ارتفاعی در سطح منطقه ۷ بین محدوده ارتفاعی ۱۳۰۰ تا ۱۶۶۰ متری است. در واقع بین حداقل محدوده ارتفاعی و حداکثر ارتفاعی ۳۶۰ متر اختلاف ارتفاع وجود دارد که این اختلاف ارتفاع در فاصله زمینی ۶ کیلومتری اتفاق افتاده است. همچنین برای درک بهتر شرایط ارتفاعی منطقه ۷ از نقشه تهیه شده اقدام به تهیه مدل طبقه بندی ارتفاعی منطقه شد (مدل هیپسومتری). شکل (شماره ۵-۲) و در صد مساحت ارتفاعی بخش های مختلف منطقه مورد برآورد قرار گرفته است. نتایج نشان از بیشترین درصد مساحت در محدوده ۱۴۰۰ تا ۱۴۵۰ متر دارد. جدول (شماره ۵-۱)
فرم در حال بارگذاری ...
[سه شنبه 1400-08-04] [ 09:45:00 ب.ظ ]
|